Trzoda chlewna obok bydła i drobiu stanowi podstawowy gatunek zwierząt, zabezpieczających rynek żywnościowy dla ludności świata w postaci wysokowartościowego mięsa. Według danych statystycznych w 2012 roku światowa produkcja mięsa wynosiła 302 mln ton. Około 36% tej produkcji stanowiło mięso wieprzowe, 35% mięso drobiowe, 21% mięso wołowe i cielęce a 8% przypada na pozostałe gatunki. W 2013 roku światowe pogłowie świń według danych IERiGŻ (Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej) wynosiło 798,5 mln sztuk i zwiększyło się o 0,5% w porównaniu do roku poprzedniego. W zasadzie na świecie można wyróżnić trzy centra hodowli świń i produkcji wieprzowiny. Największe centrum tworzą Chiny, które dostarczają około 51%  światowej produkcji, drugie centrum stanowi UE (głównie takie kraje jak: Niemcy, Hiszpania, Francja, Dania, Polska, Włochy, Holandia, Belgia) produkująca 21% wieprzowiny, zaś trzecie centrum – USA i Kanada dostarczające razem 11%. Warto podkreślić, że na przestrzeni ostatnich lat zaznacza się coraz wyraźniej na arenie międzynarodowej silna pozycja Brazylii dostarczającej 3% światowej produkcji wieprzowiny.

Najwięksi producenci wieprzowiny na świcie.

     Według prognoz Departamentu Rolnictwa USA światowa produkcja wieprzowiny w 2014 roku wyniosła 110,6 mln ton a według szacunków w 2015 roku będzie wynosiła 118,8 mln ton. Na przestrzeni ostatnich lat produkcja wieprzowiny wzrastała powoli i systematycznie, głównie w Chinach, USA, Brazylii, Wietnamie, Korei Płd. oraz dość intensywnie w Rosji. W UE natomiast nieznacznie spadała. Do największych konsumentów wieprzowiny zaliczamy Chiny, UE, USA, Rosję, Brazylię i Japonię. Przy czym Chiny, Rosja i Japonia nie pokrywają w pełni zapotrzebowania z własnej produkcji, są więc znaczącymi importerami tego mięsa. Do największych eksporterów wieprzowiny zaliczamy USA i UE. W światowym handlu mięsem wieprzowym od lat obserwuje się silną konkurencję i to zarówno na arenie ogólnoświatowej jak i europejskiej. W ostatnich latach znaczący wpływ na sytuację na rynkach międzynarodowych ma sytuacja polityczna oraz występowanie chorób takich jak afrykański pomór świń i epidemiczna biegunka świń. W najbliższym czasie, według danych szacunkowych, wystąpi wzrost produkcji wieprzowiny w większości krajów będących liczącymi się producentami trzody chlewnej. Na rynek wieprzowiny w UE wpłynęło silnie embargo Rosji. Dane szacunkowe Komisji Europejskiej podają, że w 2014 roku eksport z UE do krajów trzecich zmniejszył się o około 10% w porównaniu do poprzedniego roku. Spadek eksportu odnotowały takie kraje jak Litwa, Polska, Niemcy i Francja, podczas gdy wzrost nastąpił w Holandii, Hiszpanii czy Belgii. Nastapiło całkowite zahamowanie eksportu do Rosji i na Białoruś oraz zmniejszenie do Ukrainy i Chin. Wzrósł jednak eksport do takich krajów jak Japonia, Korea Płd. i Filipiny.

     W Polsce w 2014 roku od kilku lat po raz pierwszy odnotowano zahamowanie spadku a nawet wzrost pogłowia świń o 2,3%. W czerwcu 2014 roku podano, że stan pogłowia wynosił 11,7 mln sztuk. Krajowa hodowla świń od lat przeżywa bardzo trudną sytuację, kiedy to od roku 2007 przy pogłowiu liczącym 18,1 mln sztuk zaczął się w kolejnych latach spadek pogłowia aż do stanu 11,1 mln sztuk w roku 2013. Spadek ten wiązał się ze znacznym importem do Polski z innych krajów UE prosiąt oraz mięsa wieprzowego. W 2005 roku Polska była 4 producentem wieprzowiny w UE, zaś w roku 2012 spadła na 5 miejsce. Nasz kraj nadal jednak jest znaczącym producentem w UE. Obecnie zajmujemy 6 miejsce pod względem pogłowia świń, które stanowi 7,8% całkowitego pogłowia UE i dostarczamy 8,1% całkowitej produkcji wieprzwiny. W czasie tych kilku ostatnich lat liczba gospodarstw zajmujących się produkcją trzody chlewnej zmniejszyła się z 415 do 220 tysięcy. Z chowu świń zrezygnowały przede wszystkim gospodarstwa o mniejszej skali produkcji. Zaobserwowany wzrost pogłowia nastapił głównie w gospodarstwach największych, posiadających ponad 200 sztuk trzody. Nadal największa część pogłowia świń znajduje się w województwie wielkopolskim i kujawsko-pomorskim, odpowiednio 35,3% i 11,3%.

Najwięksi producenci wieprzowiny w Europie.

     Pomimo wzrostu średniej liczby świń przypadających na jedno gospodarstwo (z 34 do 53) nadal rozdrobnienie gospodarstw w tym zakresie jest większe niż w takich krajach UE jak Niemcy czy Francja. Pomimo niewielkiego wzrostu pogłowia sytuacja nadal jest trudna. Opłacalność tuczu (pomimo spadku cen zbóż) mierzona relacją ceny skupu 1 kg żywca wieprzowego do targowiskowej ceny żyta była na poziomoe 7,4-7,3 i utrzymywała się na niekorzystnym poziomie. Za opłacalny bowiem przyjmuje się stosunek 10-11. Nadal ceny skupu świń są niekorzystne. Zmniejszający się eksport oraz wzrost produkcji może tę sytuację jeszcze pogorszyć.

     W handlu zagranicznym wieprzowiną nadal występuje ujemny bilans. Importujemy do kraju znaczne ilości prosiąt do tuczu i mięsa z: Niemiec, Danii, Belgii, Holandii i Hiszpanii. Według danych GUS w strukturze towarowej produkcji rolniczej w 2012 roku trzoda chlewna stanowiła 14,2% (w 2005 roku było to 18,9%). Krajowy przemysł mięsny stanowi jedną z najważniejszych gałęzi przemysłu spożywczego zatrudniając ponad 100 tys. osób. Niskie ceny surowców rzeźnych pozwoliły dotychczas na osiąganie dobrych wyników finansowych oraz kontynuowanie i rozwijanie działalności w sferze przetwórstwa mięsnego. Ceny detaliczne mięsa surowego nieznacznie spadły, podczas gdy wzrosły w niewielkim stopniu ceny wędlin i przetworów mięsnych. Według danych GUS spożycie mięsa wieprzowego w roku 2013 wynosiło 35,5 kg/osobę (w 2007 było to 43,6kg) co stanowiło 52,6% w strukturze spożycia mięsa. Przykładowo średnie spożycie wieprzowiny w innych krajach UE na jednego mieszkańca wynosiło w roku 2012: w Hiszpanii – 66,1 kg, w Danii – 64,2 kg, w Niemczech – 53,3 kg, w Austrii – 59,9 kg, w Portugalii – 46,4 kg, w Belgii – 43,5 kg, we Francji – 37,9 kg, we Włoszech – 36,9 kg, w Irlandii – 36,1 kg a w Szwecji – 34,7 kg. Możliwy jest więc wzrost spożycia i powrót do lat kiedy spożycie wynosiło ponad 40 kg na osobę. W znacznej mierze przyszłość tego sektora w kraju zależy od wzrostu konsumpcji tego gatunku mięsa. Polska jest krajem, który ma tradycje i możliwości produkcji mięsa wieprzowego oraz wędlin o wysokiej jakości.

Wielkopolska wieprzowina złotnicka (MRiRW)

     Być może spadek spożycia wiąże się z przestarzałą opinią, że mięso wieprzowe jest tłuste i niezdrowe. Najnowsze badania pokazują, że należy zmienić tę opinię o mięsie wieprzowym. Zawartość cholesterolu jest w nim obecnie niższa niż w mięsie drobiowym. Wieloletnia praca hodowlana w kierunku zmniejszenia otłuszczenia świń spowodowała, że obecnie mięso wieprzowe zawiera niewiele tłuszczu i charakteryzuje się wysoką wartością odżywczą. Coraz częściej też w literaturze mówi się, że mięso to może stanowić żywność funkcjonalną wynikającą m. in. z zawartości NNKT (niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych), bioaktywnych peptydów (karnozyna, glutation), choliny czy niektórych mikro- i makroelementów bądź witamin. W uwagi na fakt, że w Polsce znaczna część wieprzowiny (50%) jest kupowana przez konsumentów jako mięso surowe i przetwarzana w domu, dużą wagę powinno się przykładać do jakości mięsa kulinarnego. Wyniki badań wskazują, że wieprzowina pochodząca z krajowej produkcji charakteryzuje się dobrą jakością sensoryczną. Jednym z bardzo istotnych elementów decydujących o spożyciu mięsa i jego produktów w przyszłości będzie jego jakość i cena. Konsumenci oczekują, aby mięso charakteryzowało się wysoką jakością sensoryczną, wysoką wartością odżywczą, aby było tanie i coraz częściej interesują się tym, aby w całym łańcuchu produkcji „od pola do stołu” producenci gwarantowali wysoką jakość, bezpieczeństwo zdrowotne oraz dbałość o dobrostan zwierząt. Rośnie też zainteresowanie żywnością tradycyjną i reionalną oraz produktami mięsnymi pochodzącymi z małych, lokalnych zakładów przetwórczych.

     Podsumowując, można przypuszczać, że przyszłość krajowego sektora produkcji i przetwórstwa mięsa wieprzowego będzie w dużym stopniu zależała od nas – konsumentów, dlatego wspierajmy polską wieprzowinę.